پیشینهٔ تاریخی
تعطیلی دولت در آمریکا از دههٔ ۱۹۷۰ به بعد بارها رخ داده است. چند نمونه برجسته:
• ۱۹۹۵ (کلینتون): کشمکش با جمهوریخواهان به رهبری نیوت گینگریچ بر سر هزینههای اجتماعی، منجر به تعطیلی ۲۱ روزه شد.
• ۲۰۱۳ (اوباما): مخالفت جمهوریخواهان با طرح «اوباماکر» باعث شد دولت برای ۱۶ روز تعطیل شود.
• ۲۰۱۸/۲۰۱۹ (ترامپ): طولانیترین تعطیلی تاریخ آمریکا (۳۵ روز) به دلیل اختلاف بر سر تأمین بودجه ساخت دیوار مرزی.
هر بار تعطیلی دولت با هزینههای اقتصادی و سیاسی سنگین همراه بوده، اما هیچگاه باعث اصلاح ساختاری در نظام بودجهریزی آمریکا نشده است.
دلایل بحران کنونی (۲۰۲۵)
بحران فعلی ریشه در چند سطح دارد:
1. اختلاف حزبی شدید
جمهوریخواهان مجلس نمایندگان با هدایت تندروها (نزدیک به دونالد ترامپ) حاضر به تصویب بودجهای نیستند که شامل کمکهای بیشتر به اوکراین و هزینههای رفاهی دموکراتها باشد.
2. سلاحسازی از بودجه
بودجه در آمریکا تبدیل به ابزاری برای گروکشی سیاسی شده است. هر حزب میکوشد با تهدید به تعطیلی دولت، طرف مقابل را وادار به عقبنشینی کند.
3. ضعف نظام سیاسی
قانون اساسی آمریکا برای تصویب بودجه مکانیزمی ایجاد کرده که بدون همکاری دو حزب عملاً غیرممکن است. در شرایط قطبیسازی کنونی، این فرمول به بنبست دائمی منجر میشود.
پیامدها
۱. تأثیر داخلی
• کارمندان دولت: بیش از ۲ میلیون کارمند فدرال یا بدون حقوق میمانند یا به مرخصی اجباری میروند. این به معنای فشار مستقیم بر زندگی روزمرهٔ میلیونها خانواده است.
• خدمات عمومی: تعطیلی پارکهای ملی، توقف تحقیقات علمی دولتی، تأخیر در روندهای اداری و حتی کند شدن برخی فعالیتهای امنیتی.
• اعتماد عمومی: هر بار تعطیلی دولت، تصویر ناکارآمدی نهادها را در ذهن مردم تقویت میکند. نظرسنجیها نشان میدهد اعتماد آمریکاییها به کنگره در پایینترین سطح تاریخی قرار دارد.
۲. تأثیر اقتصادی
• بانکها و بازارهای مالی آمریکا نسبت به تداوم تعطیلی واکنش منفی نشان دادهاند.
• کاهش رشد اقتصادی، تأخیر در پروژههای دولتی و نااطمینانی گسترده برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی.
• مؤسسات اعتبارسنجی بارها هشدار دادهاند که تکرار چنین بحرانهایی میتواند اعتبار دلار بهعنوان ارز ذخیره جهانی را تضعیف کند.
۳. تأثیر خارجی
• متحدان آمریکا، بهویژه در اروپا و آسیا، تعطیلیهای مکرر را نشانه ضعف ساختاری و بیثباتی میدانند.
• در بحبوحه جنگ اوکراین و تنش با چین، هرگونه نشانهای از فلج شدن دولت فدرال، دست بالا را به رقبای واشنگتن میدهد.
بحران مشروعیت و نشانههای فروپاشی
بسیاری از تحلیلگران معتقدند تعطیلی دولت دیگر صرفاً یک «اختلاف سیاسی» نیست، بلکه نشانهای از بحران عمیقتر است:
• قطبیسازی افراطی: دو حزب عملاً زبان مشترک سیاسی ندارند. هر مصالحهای از سوی پایگاههای حزبی بهعنوان «خیانت» تلقی میشود.
• پوپولیسم ترامپی: دونالد ترامپ و متحدانش تعطیلی دولت را نه یک تهدید بلکه یک ابزار میدانند؛ آنها با شعار «دولت کوچکتر» تعطیلی را مشروع جلوه میدهند.
• ضعف ساختاری قانون اساسی: نظام بودجهریزی آمریکا، برخلاف بسیاری از دموکراسیها، ابزار «تضمین تداوم دولت» ندارد. به همین دلیل هر بنبست سیاسی میتواند کشور را فلج کند.
جنجال ۲۰۲۵؛ فراتر از یک بحران بودجهای
آنچه بحران امسال را متفاوت میکند:
• ریاستجمهوری ترامپ: او برخلاف ۲۰۱۸ که خود طرف مذاکره بود، اکنون عملاً تعطیلی را بخشی از استراتژی قدرت میبیند. گزارشها نشان میدهد کاخ سفید حتی در حال آمادهسازی برای تعدیل گسترده نیروهاست.
• انتخابات ۲۰۲۶: هر دو حزب تلاش میکنند از تعطیلی بهعنوان سلاح انتخاباتی استفاده کنند. دموکراتها میگویند «جمهوریخواهان اقتصاد را گروگان گرفتهاند» و جمهوریخواهان ادعا میکنند «دموکراتها مالیاتدهندگان را قربانی هزینههای بیپایان خارجی کردهاند».
• پیامد جهانی: با توجه به نقش آمریکا در جنگ اوکراین و رقابت با چین، هر نشانهای از فلج شدن دولت فدرال بلافاصله در عرصه جهانی بازتاب پیدا میکند.
بحران یا زوال؟
تعطیلی دولت آمریکا در ۲۰۲۵ بیش از آنکه موضوعی مالی باشد، آیینهای از زوال سیاسی واشنگتن است. نظامی که روزی الگوی «حکمرانی خوب» معرفی میشد، امروز بارها نشان داده قادر به انجام سادهترین وظیفهٔ خود ـ تصویب بودجه ـ نیست.
اگر این روند ادامه پیدا کند:
• در داخل کشور اعتماد به دموکراسی آمریکایی بیش از پیش فرو میریزد.
• در خارج، متحدان آمریکا به دنبال گزینههای جایگزین خواهند رفت و رقبای این کشور دست بالا را خواهند گرفت.
به زبان ساده: هر بار تعطیلی دولت، آمریکا را یک گام به سمت بحران مشروعیت و فروپاشی سیاسی نزدیکتر میکند.
اگر این روند ادامه پیدا کند:
• در داخل کشور اعتماد به دموکراسی آمریکایی بیش از پیش فرو میریزد.
• در خارج، متحدان آمریکا به دنبال گزینههای جایگزین خواهند رفت و رقبای این کشور دست بالا را خواهند گرفت.
به زبان ساده: هر بار تعطیلی دولت، آمریکا را یک گام به سمت بحران مشروعیت و فروپاشی سیاسی نزدیکتر میکند.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر