آن روزها، آدمها فقط میخواستند نفس بکشند؛
میخواستند صدایشان شنیده شود،
میخواستند زندگی، کمی شبیه زندگی باشد.
اما خیابان، نام بعضیها را برای همیشه نگه داشت.
اعتراضات ۱۴۰۴ فقط تجمعی از جمعیت نبود؛
مواجههی نسلی بود که دیگر چیزی برای از دست دادن نداشت،
با ساختاری که فقط بلد بود «سکوت» را تحمیل کند.
در میان دود، فریاد، و ضربان تند خیابانها،
کسانی افتادند که نه اسلحه داشتند،
نه فرمانی،
نه حتی فرصت گفتن آخرین جمله.
آنها کشته شدند؛
نه در جنگ،
بلکه در خیابانهایی که روزی مسیر مدرسه، کار، یا خانهی مادربزرگ بودند.
مرگهایی که آمار نشدند
حکومتها مرگ را دوست دارند وقتی به عدد تبدیل شود.
عدد، درد ندارد.
عدد، مادر ندارد که شبها بیدار بماند.
عدد، صدایی ندارد که در گوش تاریخ بپیچد.
اما هر کشتهی اعتراضات ۱۴۰۴
یک زندگی کامل بود:
کسی که صبح بیدار شد،
لباس پوشید،
احتمالاً گفت «زود برمیگردم»،
و دیگر برنگشت.
بعضیشان جوان بودند،
بعضی حتی هنوز معنای «سیاست» را دقیق نمیدانستند،
اما همه یک چیز را فهمیده بودند:
اینکه سکوت دیگر امن نیست.
گلولهها فرق نمیگذاشتند.
نه بین دانشجو و کارگر،
نه بین زن و مرد،
نه بین کسی که شعار میداد و کسی که فقط تماشا میکرد.
مرگ، بیسؤال آمد.
مادرانی که خیابان را نگاه میکنند
غمانگیزترین تصویر اعتراضات ۱۴۰۴
نه آتش بود،
نه فریاد،
بلکه مادرانی بودند که بعد از همهچیز
هنوز به در خیره میمانند.
خانههایی که یک لیوان چای همیشه برای کسی سرد میشود.
تختهایی که دیگر چین نمیخورند.
عکسهایی که ناگهان «آخرین عکس» شدند.
اینها کشتهشدگان نیستند؛
اینها «غایبان همیشگی»اند.
هیچ دادگاهی برایشان تشکیل نشد.
هیچ عذرخواهیای در کار نبود.
فقط سکوت،
و توصیه به فراموشی.
اما تاریخ با فراموشی ساخته نمیشود.
خشونتِ عادیشده
آنچه ۱۴۰۴ را از بسیاری از سالها جدا میکند،
نه فقط تعداد کشتهها،
بلکه عادیشدن مرگ بود.
وقتی شلیک در خبرها کوتاه میشود.
وقتی کشته شدن «اتفاق» نام میگیرد.
وقتی مسئولیت، همیشه «نامشخص» است.
در آن سال،
جان انسان ارزانتر از همیشه شد.
و این،
خطرناکترین مرحلهی هر جامعه است.
آنها چرا مهماند؟
چون اگر نامشان را نگوییم،
اگر از آنها ننویسیم،
اگر فقط بگوییم «عدهای کشته شدند»،
مرگشان کامل میشود.
کشتهشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
شکست نبودند؛
آنها سند بودند.
سندِ اینکه جامعهای به نقطهای رسید
که مردمش ترجیح دادند خطر کنند
تا نادیده گرفته نشوند.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر