.jpeg)
دخانیات چیست؟
دخانیات به محصولاتی گفته میشود که از برگهای گیاه تنباکو تهیه شده و معمولاً حاوی مادهای اعتیادآور به نام «نیکوتین» هستند. نیکوتین مادهای محرک است که به سرعت وارد جریان خون شده و باعث وابستگی جسمی و روانی میشود.
در فرآیند سوختن یا مصرف دخانیات، هزاران ماده شیمیایی وارد بدن میشود که بسیاری از آنها سمی و سرطانزا هستند.
انواع دخانیات
۱. سیگار
سیگار رایجترین نوع دخانیات است که از تنباکوی خردشده درون کاغذ پیچیده میشود. دود سیگار حاوی مواد خطرناکی مانند:
نیکوتین
قطران
مونوکسید کربن
آمونیاک
سرب
آرسنیک
است.
مصرف مداوم سیگار باعث اعتیاد شدید و بیماریهای متعددی میشود.
۲. قلیان
بسیاری تصور میکنند قلیان از سیگار کمضررتر است، اما این باور اشتباه است. دود قلیان نیز حاوی مواد سمی و سرطانزا است و به دلیل مدت زمان طولانی مصرف، حجم بیشتری دود وارد بدن میشود.
یک جلسه مصرف قلیان میتواند معادل مصرف دهها نخ سیگار باشد.
۳. سیگار الکترونیکی (ویپ)
ویپ یا سیگار الکترونیکی دستگاهی است که مایع حاوی نیکوتین را به بخار تبدیل میکند. اگرچه برخی افراد آن را جایگزینی کمخطرتر میدانند، اما تحقیقات نشان دادهاند که ویپ نیز میتواند به ریه، قلب و مغز آسیب برساند.
مواد شیمیایی موجود در بخار ویپ ممکن است باعث التهاب ریه و آسیبهای تنفسی شود.
۴. پیپ و سیگار برگ
این محصولات نیز از تنباکو تهیه میشوند و خطر ابتلا به سرطان دهان، گلو و ریه را افزایش میدهند.
۵. تنباکوی جویدنی و ناس
در برخی مناطق از تنباکو به صورت جویدنی استفاده میشود. این نوع دخانیات باعث آسیب شدید به لثه، دندان و دهان شده و احتمال سرطان دهان را افزایش میدهد.
مواد مضر موجود در دخانیات
دود دخانیات بیش از ۷۰۰۰ ماده شیمیایی دارد که صدها مورد آن سمی و دهها مورد سرطانزا هستند. مهمترین این مواد عبارتاند از:
نیکوتین
عامل اصلی اعتیاد به دخانیات است و روی مغز و سیستم عصبی اثر میگذارد.
قطران
مادهای چسبنده و سرطانزا که در ریه تجمع پیدا میکند.
مونوکسید کربن
گازی سمی که مانع رسیدن اکسیژن کافی به بدن میشود.
فلزات سنگین
مانند سرب و کادمیوم که به مغز، کلیه و قلب آسیب میرسانند.
ضررهای دخانیات برای بدن
۱. آسیب به دستگاه تنفس
مهمترین عضو آسیبدیده در مصرف دخانیات، ریهها هستند. دخانیات باعث:
سرطان ریه
برونشیت مزمن
آسم
تنگی نفس
تخریب بافت ریه
میشود.
۲. بیماریهای قلبی و عروقی
مصرف دخانیات خطر:
سکته قلبی
فشار خون بالا
گرفتگی عروق
سکته مغزی
را افزایش میدهد.
نیکوتین باعث تنگ شدن رگهای خونی و افزایش فشار روی قلب میشود.
۳. سرطان
دخانیات یکی از مهمترین عوامل سرطان است و میتواند موجب سرطان:
ریه
دهان
حنجره
مری
معده
پانکراس
مثانه
شود.
۴. آسیب به مغز و اعصاب
وابستگی به نیکوتین باعث اختلال در عملکرد مغز میشود. همچنین مصرف دخانیات میتواند باعث:
اضطراب
افسردگی
کاهش تمرکز
اختلال خواب
شود.
۵. تأثیر بر پوست و ظاهر
افراد سیگاری معمولاً دچار:
پیری زودرس پوست
زرد شدن دندانها
بوی بد دهان
ریزش مو
میشوند.
۶. آسیب به باروری
مصرف دخانیات در زنان و مردان میتواند باعث کاهش قدرت باروری شود. همچنین در دوران بارداری خطر:
سقط جنین
زایمان زودرس
کموزنی نوزاد
را افزایش میدهد.
مضرات دود دست دوم
حتی افرادی که سیگار نمیکشند نیز ممکن است در اثر استنشاق دود دیگران آسیب ببینند. این وضعیت «دود دست دوم» نام دارد.
کودکان در معرض دود دخانیات بیشتر دچار:
عفونت ریه
آسم
مشکلات تنفسی
ضعف سیستم ایمنی
میشوند.
دلایل گرایش جوانان به دخانیات
برخی عوامل مهم گرایش نوجوانان و جوانان به دخانیات عبارتاند از:
تأثیر دوستان
کنجکاوی
تبلیغات
استرس و مشکلات روحی
تقلید از بزرگترها
تصور اشتباه درباره جذابیت سیگار
راههای ترک دخانیات
ترک دخانیات اگرچه دشوار است، اما کاملاً امکانپذیر است. برخی روشهای مؤثر عبارتاند از:
مشاوره روانشناسی
کمک به کنترل وابستگی ذهنی و رفتاری.
داروهای ترک سیگار
برخی داروها و آدامسهای نیکوتیندار به کاهش علائم ترک کمک میکنند.
ورزش و سبک زندگی سالم
فعالیت بدنی باعث کاهش استرس و میل به مصرف دخانیات میشود.
حمایت خانواده و دوستان
حمایت اطرافیان نقش مهمی در موفقیت ترک دارد.
نقش جامعه و دولت در کاهش مصرف دخانیات
برای کاهش مصرف دخانیات، اقدامات زیر اهمیت زیادی دارند:
آموزش عمومی
ممنوعیت تبلیغات دخانیات
افزایش مالیات بر محصولات دخانی
ایجاد محیطهای بدون دود
آگاهیبخشی در مدارس و دانشگاهها
دخانیات یکی از خطرناکترین عوامل تهدیدکننده سلامت انسان است که علاوه بر ایجاد اعتیاد، بیماریهای جدی و مرگبار بسیاری را به همراه دارد. آگاهی از خطرات دخانیات و تلاش برای پیشگیری و ترک آن، نقش مهمی در حفظ سلامت فرد و جامعه دارد. هرچه مصرف دخانیات کمتر شود، کیفیت زندگی و سلامت عمومی افزایش خواهد یافت
حمایت خانواده و دوستان
حمایت اطرافیان نقش مهمی در موفقیت ترک دارد.
نقش جامعه و دولت در کاهش مصرف دخانیات
برای کاهش مصرف دخانیات، اقدامات زیر اهمیت زیادی دارند:
آموزش عمومی
ممنوعیت تبلیغات دخانیات
افزایش مالیات بر محصولات دخانی
ایجاد محیطهای بدون دود
آگاهیبخشی در مدارس و دانشگاهها
دخانیات یکی از خطرناکترین عوامل تهدیدکننده سلامت انسان است که علاوه بر ایجاد اعتیاد، بیماریهای جدی و مرگبار بسیاری را به همراه دارد. آگاهی از خطرات دخانیات و تلاش برای پیشگیری و ترک آن، نقش مهمی در حفظ سلامت فرد و جامعه دارد. هرچه مصرف دخانیات کمتر شود، کیفیت زندگی و سلامت عمومی افزایش خواهد یافت
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر